Voedselhulp beleeft drukke tijden

"Ik schaamde me dood"

Door Annette Posthumus

10-08-2006

Terwijl de regeringspartijen roepen dat de economie weer goed begint te draaien, is het bij de Nederlandse voedselbanken dringen geblazen. Iedere week worden naar schatting 8000 voedselpakketten uitgedeeld aan gezinnen die niet kunnen rondkomen van hun salaris of uitkering. Lees het gehele artikel >>

"Gaat het weer de goede kant op met de economie? Daar merken wij hier heel weinig van, want het is ontzettend druk. En de mensen blijven komen." Ramon Chumman is de hele dag in de weer met regelen en sjouwen. Hij is de oprichter van Voedselhulp Tilburg, een particuliere organisatie die wekelijks aan 300 gezinnen gratis voedsel uitdeelt. Op vrijdag is het extra druk, want dan komen de 'klanten'. 's Morgens haalt hij met een busje brood op bij een lokale bakkerij. "Het is meestal overproductie, die ze niet meer verkopen. Of de broden zijn net iets te bruin gebakken en in deze appelflappen zit een deukje. Wij mogen het iedere week ophalen voor de voedelshulp."

Iets doen
Chumman en zijn vrouw Anneke zijn de oprichters van de Stichting Voedselhulp Tilburg. "We doen het vanuit onze religieuze overtuiging. In de kerk wordt ons verteld: 'heb uw naaste lief'. Wij vonden dat je dat niet alleen moet zeggen, maar dat je ook iets moet doen." De Chummans begonnen daarom in 2003 met hun voedselhulp. Samen met ongeveer dertig vrijwilligers zorgen zij ervoor dat er iedere week een pakket met brood, groente en zuivel klaarstaat voor arme mensen uit Tilburg en omstreken. De stichting heeft tal van sponsors en donateurs uit het bedrijfsleven, die geld geven of gratis producten leveren. Bijkomend effect is dat verspilling van voedsel wordt voorkomen. En bedrijven maken goede sier met produkten die ze anders toch weg zouden gooien.

Benarde situatie
Niet iedereen kan zomaar naar de voedselbank komen om een pakket op te halen. Chumman: "We werken nauw samen met gemeente, maatschappelijk werk en schuldhulpverlening. Die 'screenen' de mensen en verwijzen ze door naar ons. Wij ondersteunen ze voor drie maanden met voedselpakketten." Daarna kan de hulp worden verlengd, als blijkt dat ondersteuning nog steeds nodig is. In de tussentijd moeten de klanten proberen uit hun benarde situatie te komen. "De meeste mensen hebben een grote schuld en kunnen een beorpe doen op schuldhulpverleners. Door deze manier van samenwerken hebben we de afgelopen twee jaar ongeveer 500 gezinnen onafhankelijk gemaakt van de voedselhulp," vertelt Ramon Chumman trots.

Uiterste verkoopdatum
Iedere vrijdag staan de mensen buiten te wachten. Vaak al uren voordat de deuren opengaan. Ze komen een nummer halen om later op de dag vooraan te kunnen staan bij het uitdelen van de pakketten. Het lijkt niet echt nodig, want er is veel en het aanbod is gevarieerd. Niet alleen brood, maar ook verschillende soorten worst, kaas, zuivel, koek en frisdranken. Een van de vrijwilligers vertelt: "Veel producten zijn al tegen de uiterste verkoopdatum aan, en kunnen daarom niet meer worden verkocht. Maar ze zijn vaak nog wel een week goed." Als het bijna 1 uur 's middags is, staat er een flinke menigte voor de deur. "We gaan open!" roept iemand, en dan stroomt het zaaltje vol. Jong, oud, zwart, wit, gezinnen met kleine kinderen; iedereen wil een pakket.  

Schuld euro
Rachel Koster (35) laat haar baby achter bij een van de wachtenden, terwijl ze een pakket ophaalt. Koster heeft vier kinderen, de oudste 16. "Mijn vriend is in de WAO beland en nu hebben we geldproblemen. Na aftrek van de vaste lasten, hou ik vier euro per maand over. Daar kan ik helemaal niks mee. En een baan kan ik niet vinden, want ze hebben liever een jonger iemand achter de kassa." Volgens haar komt het allemaal door de euro. "Alle prijzen zijn verdubbeld, maar het inkomen is gelijk gebleven."
Even verderop zit Jane Vol met twee grote boodschappentassen. Ook zij denkt dat het door de euro komt. Ze komt al bijna twee jaar naar de voedselhulp. "Mijn vaste lasten waren hoger dan mijn inkomen, en dan lopen de schulden steeds verder op. Terwijl ik echt niks geks doe, ik heb geen telefoon, geen krant, niks! In het begin durfde ik hier niet eens te komen, ik schaamde me dood. Zelfs mijn eigen kinderen mochten het niet weten. Maar mijn schulden waren zo hoog geworden, dat ik wel hulp moest zoeken. Het gaat nu iets beter, maar het gaat langzaam."

Verbieden
Ramon Chumman vertelt dat de meeste mensen zich schamen dat ze voedselhulp krijgen. "Ze willen niet dat bijvoorbeeld familie in het buitenland weet dat ze het hier niet goed hebben. Het is toch ook vreemd dat we dit in Nederland nodig hebben?" Hij vindt dat mensen deels eigen verantwoordelijkheid hebben om niet in de schulden te raken. Aan de andere kant: "De mens is zwak. Je wordt op televisie lekker gemaakt met advertenties voor goedkoop en snel lenen." Overigens heeft de overheid wat dit betreft al maatregelen genomen. Sinds 1 mei van dit jaar moeten advertenties van kredietverstrekkers, op basis van de Wet Financiële Dienstverlening, voor de consument begrijpelijk en niet misleidend zijn.

Volgens prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek zal de armoede nog dit jaar dalen. Misschien dat het dan ook rustiger wordt bij Voedselhulp in Tilburg? Chumman zegt het te hopen. "Misschien op de lange termijn. Maar voorlopig komen er iedere week gemiddeld vijf nieuwe gezinnen bij." 

Bekijk de film >>